Vandaag is het Stille Zaterdag. De dag waarop we weten dat Jezus dood is. Gisteren hebben we herdacht dat Jezus gekruisigd en gestorven is. Hoe vaak staan we daar nu echt stil bij? We herdenken Goede Vrijdag met Pasen in ons hoofd. We vullen onze Stille Zaterdag vaak in met onze voorbereidingen van het Paasontbijt of Paasbrunch. Hoe stil zijn we nu echt op Stille Zaterdag en wat heeft dat met gebed te maken?

Als jongerenwerker hoor ik vaak tieners zeggen dat ze niet goed weten wat ze moeten bidden of dat ze niet hardop durven te bidden, want ‘de ander heeft veel mooiere woorden dan ik’. Dat is een gedachte die – denk ik – niet alleen tieners hebben. We herkennen ons daar allemaal in. Die ene persoon in onze omgeving die altijd precies weet wat te zeggen tijdens een gebed en precies die mooie woorden weet te zeggen. We doen ons best om de juiste woorden te vinden. We doen ons best om minstens een aantal minuten te kunnen bidden. Om maar niet te beginnen over de druk die we voelen tijdens een kringgebed om überhaupt iets te bidden, want ‘stel dat ze denken dat ik niet durf te bidden.’ Deze gedachten leiden vaak tot een ‘ik ben vast geen goede christen’ – gevoel.

En dan, Stille Zaterdag. De dag waarop we – weer – druk in de weer zijn om Pasen voor te bereiden, want met de kennis van nu, weten we dat Pasen er aan komt. Echter, kunnen we ook stilstaan bij de dag van vandaag? Stille Zaterdag. Stil. Lucas 23:55-56 vertelt ons: ‘De vrouwen die met Jezus waren meegereisd uit Galilea, volgden Josef naar het graf om te zien hoe Jezus’ lichaam er werd neergelegd. Daarna gingen ze naar huis en bereidden ze geurige olie en balsem. Op sabbat namen ze de voorgeschreven rust in acht.’ Nadat ze Jezus in het graf hadden gelegd, namen ze rust. De voorgeschreven sabbat rust. Ik kan me voorstellen dat deze sabbat een hele andere invulling had dan de andere sabbatten. Omdat deze sabbat in het teken van rouw stond. Ze werden stil en namen rust.

Vandaag wil ik jullie uitdagen om stil te zijn. Om even geen woorden te hebben. Om Stille Zaterdag een dag te laten zijn van het besef dat Jezus is gestorven. Een moment te nemen van reflectie, wat doet er werkelijk toe? Een moment om te voelen en te ervaren wat er gaande is in je leven. Om in gebed even niet te zoeken naar die mooie woorden maar om een moment te nemen om de pijn te voelen dat Jezus is gestorven. Een moment te nemen om te bidden, te bidden zonder woorden. Stille Zaterdag.

In Psalm 46:10 staat geschreven: ‘Staak de strijd, en erken dat ik God ben, verheven boven de volken, verheven boven de aarde.’ Wees stil en weet dat Hij God is.

Ik geef graag een oefening voor een meditatief stil gebed (gebaseerd op het stiltedagboek van Mirjam van der Vegt, 2013)

1. Stilstaan bij het licht. Steek een kaars aan en bid: ‘Ik staak de strijd en ik erken dat u God bent’ (psalm 46:10)
2. Stilstaan bij je eigen hart. Word bewust van je ademhaling. Vertel God eerlijk hoe het met je gaat.
3. Stilstaan bij Gods woord. Lees en overpeins Psalm 62. Welk woord of gedeelte springt er voor jou uit? Wat heeft Hij jou te zeggen?
4. Stilstaan en rusten bij God. Leg je gedachten aan God voor. Word 7 minuten stil om in Gods aanwezigheid te zijn. Wat heeft Hij jou te zeggen?
5. Vanuit de stilte de wereld in. Doof de kaars.

Ik hoop dat jullie de gedachte van vandaag – Stille Zaterdag – mogen meenemen in jullie (gebeds- )leven. Zodat er meerdere momenten van Stille Zaterdag door het jaar heen mogen zijn. Een moment waarop je even geen woorden hebt, waarop je stil bent en erkent dat God, God is.

Esther Markusse
districtsjongerenwerker

Wanneer we dagelijks of wekelijks biddend in gesprek zijn met God, is het dan van belang dat we hem kennen? Daar lijkt het wel op in de Bijbel.

Een prachtig stuk uit de Bijbel. Een man die regelmatig met God sprak op een berg. Mozes. God liet zichzelf zien aan Mozes, we lezen het in Exodus 34. Mozes vraagt op de berg: ‘Laat mij toch uw majesteit zien.’
En dat deed God, heel specifiek. Hij trok aan Mozes voorbij en sprak de volgende woorden uit vanaf vers 6:

‘De HEER! DE HEER! Een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die aan duizenden geslachten zijn liefde bewijst, die schuld, misdaad en zonde vergeeft, maar niet alles ongestraft laat en voor de schuld van de ouders de kinderen en kleinkinderen laat boeten, en ook het derde geslacht en het vierde.’

Mozes mocht God niet alleen zien met zijn ogen, ook zijn eigenschappen leren kennen met zijn oren. God verteld hem, Hij is: liefdevol, genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die vergeeft, maar niet alles ongestraft laat. Een liefdevolle en waarheidsgetrouwe God.

Deze eigenschappen zijn voor ons als Christenen dé eigenschappen van God. En Mozes kende ze heel goed. Ze komen in de relatie tussen Mozes en God telkens naar voren.
Wanneer God de Israelieten wil straffen voor hun zonden, in Exodus 32: 11-14, herinnert Mozes God aan twee dingen: Gods eigenschappen (genade) en Zijn plan met de wereld. Mozes spreekt tot God over zijn beloftes aan de voorvaderen, dat God ze zou bewaren. Een rechtvaardige God zal die beloften toch altijd nakomen?

En we lezen in vers 14: Toen zag de HEER ervan af zijn volk te treffen met het onheil waarmee hij gedreigd had.

Nog meer personen uit de Bijbel die de eigenschappen en de wil van God goed lijken te kennen:

Joël 2:12-13: Daarom – spreekt de HEER –, keer nu terug tot mij met heel je hart en begin te vasten, te treuren en te rouwen. Niet je kleren moet je scheuren, maar je hart. Keer terug tot de HEER, jullie God, want hij is genadig en liefdevol, geduldig en trouw, en tot vergeving bereid.

Jona 4:2: Ach HEER, heb ik het niet gezegd toen ik nog thuis was? Daarom wilde ik naar Tarsis vluchten. Ik wist het wel: u bent een God die genadig is en liefdevol, geduldig en trouw, en tot vergeving bereid.

Ons gesprek met God.
Wanneer we dagelijks of wekelijks spreken met God, is het dan belangrijk dat we God kennen? Absoluut. Om bij Hem te komen met onze vragen, onze moeilijkheden en onze dankbaarheid, is het van belang om Hem te (leren) kennen.

Want als je God kent, zoals Mozes, Jona en vele anderen, zul je weten wat je kunt bidden en hoe je met God kunt meewerken in Zijn koninkrijk net als Mozes.

Natuurlijk kijken we in deze tijd rond Pasen ook naar Jezus zijn gebed. Zijn gesprekken met de Vader. Als iemand Gods eigenschappen en plannen met de wereld moet kennen, is het Jezus wel. Zijn eigen zoon!

Jezus wist wat er stond te gebeuren. Hij kende niet alleen zijn Vader, maar kende de geschriften ook goed.

Toen hij in Getsemane bad tot zijn Vader zei Hij: ‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker dan aan mij voorbijgaan! Maar laat het niet gebeuren zoals ik het wil, maar zoals u het wilt.’

En toen Jezus aan het kruis hing, vol fysieke pijn van de mishandelingen en geestelijke pijn van verraad en vernedering zei Hij tegen zijn Vader: ‘Vader, vergeef hun, want ze weten niet wat ze doen.’ (Lukas 23:34)

De uitspraken van Jezus waren niet alleen op basis van het kennen van Gods eigenschappen, maar ook het kennen van Gods woord. Met het vragen van vergeving voor de mensen om Hem heen sprak Hij de vervulling uit van Jesaja 53:12: ‘Daarom ken ik hem een plaats toe onder velen en zal hij met machtigen delen in de buit, omdat hij zijn leven prijsgaf aan de dood en zich tot de zondaars liet rekenen. Hij droeg echter de schuld van velen en nam het voor zondaars op.’

En met het vragen om vergeving van de zondaren herinnerde Hij zijn Vader aan zijn genadige eigenschap.

Het kennen van God zorgt voor een goed gesprek. Snappen welk plan God met de wereld heeft en welke eigenschappen Hij heeft zorgt ervoor dat we goed kunnen samenwerken en samen kunnen spreken.
Natuurlijk moeten we God leren kennen, dat wil Hij ook.

Hoe kan dat? Lees de Bijbel! Echt, het is niet alleen een boek met mooie verhalen, het spreekt en leeft. Lees het door en ontdek zo wie God is! Als je leest en bidt, wees dan ook een tijd stil. Laat God tot je spreken. Stel jezelf de vraag: wat zegt het Bijbelgedeelte over de eigenschappen van God?

In de Bijbel lees je welk plan God met deze wereld heeft én welke eigenschappen God heeft. Want die kom je telkens weer tegen in de boeken van de Bijbel.

Zet voor jezelf die bril van kennis van God op, zodat je gesprek met God verrijkt wordt.

Pastor Clementine Koper
Haarlem

Bij het bidden moeten jullie niet eindeloos voort prevelen zoals de heidenen, die denken dat ze door hun overvloed aan woorden verhoord zullen worden. Doe hen niet na! Jullie Vader weet immers wat jullie nodig hebben, nog vóór jullie het hem vragen. Bid daarom als volgt:

Onze Vader in de hemel,
laat uw naam geheiligd worden,
laat uw koninkrijk komen,
laat uw wil gedaan worden
op aarde zoals in de hemel.
Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben.

Dit afgelopen jaar is ons dagelijks leven drastisch veranderd. Thuisschool, thuiswerken, zoomen, live-streamen, gesloten winkels, kerken en horeca. Dit alles is volstrekt normaal geworden. Gelukkig zien we er nu naar uit dat alles weer opengaat en we richting de zomer weer vooruit kunnen naar het ‘oude normaal.’ Maar we zijn er nog niet…

We weten niet zeker hoe het verder gaat in deze crisis, al hebben we goede hoop! We weten niet zeker hoe goed het vaccin zal werken op de langere termijn en hoe de economie eraan toe zal zijn, en we weten niet zeker hoe de kerk uit deze crisis zal komen.

Hoe moeten we in deze tijd bidden?

Jezus geeft ons richting. We hebben één belofte, en dat is dat God dagelijks voorziet: ‘Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben…’

We zoeken zoveel controle over ons leven, een voorraad van genade, eten, zekerheid en duidelijkheid. Maar die controle is een illusie, zekerheden van vandaag zijn onzekerheden van morgen. We hebben feitelijk niets werkelijk in de hand. We hebben alleen vandaag.

Kinga Bán zingt het zo mooi in het lied ‘Vandaag’:

Dit is vandaag, het is alles wat je hebt. Morgen komt later en gisteren is alweer weg.

Leef vandaag

In de bergrede (Mattheüs 6:34) zegt Jezus:

“Maak je dus geen zorgen voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last.”

Over het algemeen, kunnen we redelijk goed aan, wat vandaag op ons pad komt. Waar we ons zorgen over maken, is de toekomst, allemaal rampscenario’s die zouden kunnen gebeuren. Daarom gaan we hamsteren, niet omdat we vandaag honger hebben of extra toiletpapier nodig hebben, maar omdat we bang zijn over een week, maand of jaar dat nodig te hebben!

Maar er zijn oneindig veel scenario’s denkbaar voor de toekomst, niemand kan deze echt voorspellen! Je zal wel moeten loslaten!

Met dit verzoek om ons dagelijks brood, herinnert Jezus ons eraan, dat we vandaag leven. En dus voor vandaag aan God mogen bidden voor ons brood, voor Zijn zorg, voor Zijn dagelijkse voorziening voor onze praktische noden. We hebben elke dag ook hele praktische fysieke dingen nodig, en we mogen daarvoor elke dag opnieuw op God vertrouwen.

Evangelie van tevredenheid

Brood wordt in de Bijbel op heel veel plekken genoemd. Sterker nog, na een eenvoudige zoekopdracht ontdekte ik dat er vaker over brood wordt gesproken in de Bijbel, dan over geld, genade of heiliging!

Brood staat voor de absolute basis van het leven. Het is voedzaam, eenvoudig, praktisch. Het staat ook symbool voor onze basisnoden die we allemaal hebben. Onderdak, voeding, kleding. Je hebt luxe brood, maar het blijft brood. Kaviaar of Champagne zal het nooit worden!

Het Onze Vader bidden, leert ons dus ook om tevreden te zijn, met wat we hebben. Hij weet toch wat we nodig hebben. En als we de basis hebben, dan is het genoeg! Het evangelie van tevredenheid!

Een kerklid uit Rotterdam schreef hierover:

“Tevreden zijn is in vrede zijn met wie je bent, wat je doet en wat je hebt. … Het heeft niets te maken we hoe arm of hoe rijk we zijn. Hoe gezond of ongezond we zijn. Hoe bekend of onbekend we zijn. … als christenen geloven we dat tevredenheid een gevolg is van het volle leven. Het volle leven dat Jezus aan ons belooft en dat alleen te vinden is in een relatie met Hem. … Het is door Jezus dat zelfs onder de moeilijkste omstandigheden het mogelijk is om met Paulus te zeggen “Uw genade is mij genoeg”. Het is alleen met Jezus dat wij, in wat voor omstandigheden dan ook, Zijn vrede “die alle verstand te boven gaan” kunnen ervaren.

Tevreden zijn is een gevolg van een diep besef dat God van ons houdt en dat er niets is dat ons van Gods liefde kan scheiden.”

Er is meer dan brood alleen

Dit gebed herinnert ons eraan, dat alles wat we hebben tijdelijk is. Brood is tijdelijk. Bezit komt, bezit gaat. Gezondheid is altijd tijdelijk. Geniet ervan als je het hebt! Elke dag is er één! Wees tevreden met wat je hebt, nu je het hebt. Maar als je geluk afhankelijk wordt van het tijdelijke, zal Gods vrede nooit in je zijn.

Het volk Israël moest dit leren in 40 jaar in de woestijn. Vertrouwen, afhankelijk zijn van God, niet van brood of ander bezit of kracht. Toen Jezus 40 dagen in de woestijn vastte en bad, kreeg ook hij honger. Daar stelde de duivel hem op de proef:

‘Als u de Zoon van God bent, beveel dan die stenen in broden te veranderen.’ Maar Jezus gaf hem ten antwoord: ‘Er staat geschreven: “De mens leeft niet van brood alleen, maar van ieder woord dat klinkt uit de mond van God.”’
(Mattheüs 4:3 & 4)

Brood is belangrijk, maar er is meer dan brood alleen. Er is meer dan het tijdelijke, het dagelijkse. Dat is de Eeuwigheid die in God is. Brood is tijdelijk, maar God is altijd. Zijn naam is ‘Ik ben’, Hij is Yahweh, diegene die was, is en zal zijn. Hij is de Aanwezige, toen, nu en in de toekomst. De Alpha en de Omega.

Kinga Bán zegt het als volgt in het lied ‘Vandaag’:

En niets is moeilijker dan laten gaan. De toekomst, het verleden.
Maar je bent al hier, je kunt het aan. Gedragen door de Ene.

… De Aanwezige verlaat je niet…

Ons dagelijks brood is belangrijk, daar mogen we om bidden. Maar het mag nooit aanbeden worden. Het is dagelijks

God is Eeuwig. Ons brood, geld, bezit, gezondheid of menselijke macht zijn tijdelijk. Plaats je vertrouwen daarom in Hem, die eeuwig is. Dan zal de vrede van Christus in je zijn. In ziekte & gezondheid, in armoede en rijkdom, in vreugde en verdriet: Zijn genade is ons genoeg!

Amen.

Ds Stephen Overduin
Kerk van de Nazarener Rotterdam

Ik sla mijn ogen op naar de bergen van waar komt mijn hulp?
Mijn hulp komt van de Heer die de hemel en aarde gemaakt heeft.

Psalm 121 geeft een mooi beeld van onze Hemelse Vader als het gaat om het ondersteunen van ons, als zijn volgelingen, als zijn gemeente, juist in deze tijd.

In de tijd van de Psalmist reisden pelgrims drie keer per jaar vanuit het hele land naar het heiligdom in Jeruzalem. Het was een reis die ongewis was. De pelgrim wist niet wat hij op zijn reis allemaal op zijn pad zou krijgen en hoe hij daar het beste mee om moest gaan. Berucht waren de rovers die op een onverhoeds moment de pelgrim konden beroven. De pelgrim kon worden aangevallen door wilde dieren. Het weer zou hem parten kunnen spelen en ook een ongeluk op de primitieve bergwegen was een serieus risico om rekening mee te houden. Al deze omstandigheden waren niet of nauwelijks voorspelbaar. De uitkomst voor al deze mogelijke problemen was echter wel dezelfde. De hulp die de pelgrim nodig had, zou van de Heer komen. Onze God die de hemel en aarde gemaakt heeft! Vandaag de dag is dat principe niet veranderd.

Biddende kerk

De afgelopen jaren heeft het gebedswerk binnen onze gemeente een steeds grotere plaats mogen innemen. Natuurlijk is de kern van gebed dat we (alleen of met elkaar) Gods nabijheid zoeken. Dat tijd nemen met Hem en dat we Hem loven, dat wij Hem danken, dat we vergeving vragen en bidden voor de mensen en situaties om ons heen en voor onszelf. Gebed kan daarnaast ook daadwerkelijk een groot en zichtbaar verschil maken in het gemeente zijn. De afgelopen jaren hebben we ons laten inspireren door verschillende krachtige getuigenissen uit deze tijd.

Het boek ‘frisse wind nieuw vuur’ van voorganger Jim Cymbala was één van deze getuigenissen. Cymbala beschrijft hoe hij als jonge voorganger in een hopeloze situatie belande en zijn gemeente nog maar bestond uit zo’n 20 gemeenteleden. Het was eigenlijk meer overleven dan opbouwen en hij heeft in die begintijd vaak gedacht, laten we er maar mee stoppen… Het kantelpunt ontstond op het moment dat zij alle menselijke pogingen om te overleven los lieten en begonnen om hun hulp van de Heer te verwachten. De wekelijkse bidstond werd het hoogtepunt van de week. In 25 jaar tijd groeide de gemeente uit tot een bloeiende gemeenschap met meer dan 6000 leden! Onvoorstelbaar wat een cultuur van gebed voor ommekeer kan brengen.

Het heeft ons mede geïnspireerd om binnen onze gemeente gebed als de belangrijkste actie die wij als mens kunnen ondernemen te zien. We bidden al vele jaren op verschillende momenten en op verschillende manieren vanuit een groot verlangen om Gods Geest krachtig werkzaam te zien in onze gemeente. Dit heeft de afgelopen jaren duidelijk al veel bijzondere effecten gehad, maar is misschien wel het meest zichtbaar geweest in de afgelopen twee jaar tijdens de renovatie van ons kerkgebouw en natuurlijk afgelopen jaar tijdens de crisis waar wij ons met elkaar in bevinden. Net als de pelgrim die op reis ging op een weg die voor hem onvoorspelbaar was, zijn wij de afgelopen 2 jaar op reis gegaan op een weg waarvan de reis onvoorspelbaar en vol hobbels was.

De renovatie en de crisis

Niet alleen was ons kerkgebouw aan een modernisering van de binnenzijde toe, ook al het gepraat en gestem tijdens informatie avonden en jaarvergaderingen over de renovatie heeft veel tijd en energie gekost. Het was nu echt tijd om aan de slag te gaan, zodat we ons daarna weer met frisse energie konden richten op de volgende fase. Hoewel een renovatie vooral iets lijkt van goede plannen, voldoende geld en een goede uitvoering, hebben we ervoor gekozen om ook dit proces biddend te plannen en uit te voeren. De gebedsavonden gingen door tussen het puin en de bouwmaterialen. We hebben opgeroepen om niet alleen mee te helpen bouwen in fysieke zin, maar juist ook in geestelijke zin, door te blijven bidden! Het resultaat was prachtig, maar hoe weet je dan of het bidden daadwerkelijke verschil heeft gemaakt?

Een paar maanden na de officiële opening van de zaal was daar de volgende uitdaging. De coronacrisis. Van de één op andere dag konden we geen diensten meer houden en was het ongewis hoe we verder konden. En dan worden de gebedsverhoringen van de renovatie ineens zichtbaar! Het voorstel van de binnenhuisarchitect om de kerkzaal en de overloop samen te voegen (wat van ons geen wens aan de voorkant was) zorgde ineens voor een kerkzaal waar coronaproof zo’n 15 tot 20 meer plaats konden nemen dan anders het geval zou zijn. De luchtverversingsinstallatie was met het oog op de toekomst van een zwaardere kwaliteit dan noodzakelijk zodat in de toekomst ook de koude en warmte voorziening op deze manier kon plaatsvinden. Het zorgde hierdoor voor een extreem goede luchtverversing in de kerkzaal! De stoelen zouden eigenlijk niet worden vervangen, maar door een gerichte actie, was er in 3 weken genoeg geld om deze toch te vervangen waardoor de zaal vele malen flexibeler was in te richten. Zo maar 3 belangrijke keuzes die we biddend hebben gemaakt en die achteraf van onschatbare waarde bleken te zijn! Het waren de zegeningen die we pas maanden nadat de verbouwing was afgerond zichtbaar zagen worden.

Tijdens de crisis zelf zijn we ons steeds bewust geweest van het grote belang om te blijven bidden. Om onze hulp uitsluitend en alleen van onze Hemelse Vader te verwachten. In al die vele keuzes die we afgelopen jaar moesten maken, hebben we steeds voor ogen gehouden dat onze Schepper het beste zou weten wat goed voor ons zou zijn. Alleen daardoor zien we nog steeds dat de gemeente verbonden is gebleven. Dat 90% van de leden en bezoekers de diensten blijft bezoeken. Dat de kinderen hunkerden om elkaar 2 weken geleden weer te ontmoeten. Iedereen kijkt weer uit naar de tijd dat die ontmoeting weer frequenter mag plaatsvinden. We tellen ondanks alle omstandigheden vooral heel veel zegeningen!

Niet meer zonder

Het heeft onze gemeente gebracht dat we niet meer zonder deze prominente plaats van het gebed zouden willen functioneren. Een cultuur van gebed is geen optie of een mogelijkheid, maar een noodzaak om die gemeenschap te vormen die God voor ogen heeft!

Daniel Koper voorganger
Kerk van de Nazarener Haarlem

“Wat zich diep in je binnenste afspeelt verdient al je liefde.”

Zoals een kind leert spreken omdat de ouders tegen het kind praten, zo leren wij bidden omdat God tegen ons spreekt. Bidden is God antwoorden, hij is het gesprek met ons begonnen. Door Gods eigen woorden die hij tot ons hart spreekt te herhalen, beginnen wij te bidden. Het is zoals David het omschrijft in Psalm 27: “Mijn hart zegt u na: ‘Zoek mijn nabijheid!’ Uw nabijheid, Heer, wil ik zoeken . . .”

Bidden is zoveel meer dan alleen je hart uitstorten bij God. Bidden is de weg naar God vinden, in zijn nabijheid zijn, tot hem spreken en naar hem luisteren, of je hart nu overloopt en vol is van zijn aanwezigheid of wanneer je leeg en afgestompt bent. We zijn bedoeld om het leven met God te leven. Hij heeft ons voor de grondlegging van de wereld in Christus vol liefde uitgekozen. (Ef. 1:4) Dit betekent dat nog voordat de wereld geschapen werd de Vader, Zoon en Geest tegen elkaar zeiden: “Ik kan niet wachten tot – vul je naam in – zich bij ons voegt.”

Er zijn vele verschillende vormen van gebed en John Wesley drukt ons vanuit Ef. 6:18 op het hart dat we alle vormen van gebed bidden. Het vrije gebed, formulier gebeden, alleen, gezamenlijk, verbaal en non-verbaal etc., we moeten ons niet toeleggen op één vorm van bidden en de andere verwaarlozen. Om een levend gebedsleven te ontwikkelen is het belangrijk stelt hij met de woorden van Paulus om ‘met alle gebed’ te bidden. In dit artikel wil ik iets met jullie delen over ‘contemplatief gebed’ waarin we leren om dat wat zich diep in ons binnenste afspeelt de liefde te geven die het verdient.

Contemplatief gebed

Het is heel eenvoudig. Geen theologisch ingewikkeld verhaal. Het is een bidden met een luisterende open ziel. Vaak komen we in gebed met een lijst aan verzoeken, observaties, wensen en formules die we hebben geleerd. We praten zoveel dat we God nauwelijks de kans geven tot ons te spreken.

Contemplatief gebed is een heel andere manier van bidden. We praten de tijd niet vol of onszelf leeg waarna we ‘amen’ zeggen en verder gaan, maar we verstillen. We steken af naar de diepte onder onze woorden. We leren om onszelf te zijn, kwetsbaar en breekbaar zoals we zijn bij de IK BEN, die onze ziel liefheeft en geneest. We laten woorden, formules en ook onze obsessie met uitkomsten los en rusten in Gods aanwezigheid.

Alle maskers vallen af. We laten hier de voortdurende neiging indruk te willen maken op God, anderen en onszelf los en kunnen werkelijk onszelf zijn bij een liefdevolle Vader die niet meer van ons kan houden dan hij al doet, die ons kent en alleen het beste voor ons wil.

Deze manier van bidden is een voortdurend proces van overgave. Het betekent ook dat nu we weten dat God die ons kent ons intens liefheeft, we niet bang hoeven te zijn voor zelfonderzoek. Contemplatief gebed betekent dat wij volkomen onszelf zijn in Gods aanwezigheid waar we motieven, gevoelens en gedachten onderzoeken en delen die we nooit aan een ander zouden durven toegeven, maar waar God ons liefdevol mee wil helpen.

We verstoppen onze vervelende karaktereigenschappen, gebreken, heftige gevoelens, onze pijn, twijfels, angsten en gebrokenheid niet langer, maar bespreken het steeds open en graag met Jezus die met zijn Geest in onze ziel fluistert: Er is geen veroordeling meer voor jou en mijn volmaakte liefde drijft alle angst uit, mag ik je helpen? Laat me erbij.

God is blij met al onze gebeden maar in het bijzonder geïnteresseerd in dat wat zich diep in ons binnenste afspeelt. God kan alleen degene wie wij werkelijk zijn transformeren, heiligen en helen dus als wij ons voor God anders voordoen dan we werkelijk zijn, kan hij ons niet helpen! Daarom is het belangrijk we God all acces geven en all in gaan. Open jezelf, je ware zelf, voor de ware God die volmaakte liefde is. Deel vanuit de stilte dat wat in je leeft en wat door de Geest geleid in je gedachten naar boven komt. Breng het bij de God die liefde is en geef het in zijn nabijheid al je aandacht. Hij komt dan in je pijn en gebrokenheid binnen, pakt je hand, heiligt je en helpt je er doorheen.

De Geest werkt altijd in ons

Het is belangrijk bij deze vorm van gebed dat je niet uit bent op een mystieke, bijzondere ervaring. Vertrouw niet op je gevoel en ervaring, vertrouw op God en het feit dat niemand onveranderd kan blijven in zijn aanwezigheid. Thomas Merton van wie ik veel over contemplatief gebed geleerd heb, verzekert ons dat er geen gebed bestaat waarin niets gebeurt of verandert, maar dat er wel gebeden zijn waarin we niets waarnemen, ervaren, voelen of denken.

De Geest werkt in ons! Hij bemoedigt, laat teksten of gedachten, herinneringen in je opkomen die tot inzichten, vrijheid en nieuw leven leiden. Soms direct maar ook vaak later als je er klaar voor bent om te ontvangen. Vaak via iemand anders, God gebruikt graag mensen en in het bijzonder zijn lichaam, de gemeente. Maar het kan ook zijn dat hij tot je spreekt, antwoordt in een preek, een film, een boek, een gesprek met je partner, of als je de hond uitlaat, met je kinderen speelt, het avondmaal viert of als je in de Bijbel leest….

Geen wonder dat Thomas Merton zegt dat ‘contemplatief bidden’ meer een levensstijl is, dan een handeling die je doet! Het is een bidden zonder ophouden, een intieme dialoog waarin je leert volkomen jezelf te zijn en delen met de Ik Ben en met een open verwonderde ziel voortdurend open staat om van God te ontvangen.

Pastor Sylvia Oosterwijk

Thomas Merton – Contemplative Prayer (1969)
John Wesley – How to Pray (2007)

Soms maak ik van deze tekortkoming een deugd. Als ik vroeg wakker ben, te vroeg om op te staan, dan bid ik voor mensen die in mijn gedachten komen. Ik probeer te bidden voor iets specifieks, iets dat die persoon vanuit mijn perspectief nodig heeft. Ik denk aan die persoon en leg dan mijn voorbede bij God neer en ga dan naar de volgende persoon die in me opkomt. Ik begin bijna altijd bij mijn gezin en vervolgens komen allerlei mensen in mijn gedachten, mensen in de gemeente, het district, familieleden, mensen in de internationale kerk. Ik ga in mijn gebed de hele wereld over en mijn gedachten zijn net als in een popcornmachine waarin van alles om beurten omhoog schiet. Maar een dergelijk gebed is nog geen stil worden voor het aangezicht van God.

Ik voel me dan ook meer een man van het Woord dan een man van gebed. Ik kan dagelijks uren de Bijbel lezen, commentaren lezen en de woorden overdenken en in deze bezigheid God ontmoeten. Ik merk dat God door het Woord tot mij spreekt, mijn gedachten corrigeert en verrijkt, mij nieuwe inzichten aanreikt door zijn Woord. De Bijbel is voor mij een “Woord tegenover mij”, een woord dat ik niet altijd direct begrijp, een woord dat zoveel meer betekenis heeft dan ik aanvankelijk dacht, een woord dat van buiten tot mij komt. Met bidden spreekt God een “Woord in mij” en weet ik niet altijd of het een woord van God is of dat het mijn eigen gedachten zijn. En als ik probeer stil te worden om te luisteren naar God, dan hoor ik nog steeds mijn eigen gedachten en bespiegelingen spreken.

Door het thema van de ‘week van gebed’ afgelopen januari werd ik opnieuw geleid naar de woorden van Jezus over de wijnstok in Johannes 15. Opnieuw raakten deze woorden me. Het was door een preek van mijn eigen vrouw dat God tot me sprak. Zij had het over onze identiteit als Christenen. Ik werd er door die preek aan herinnerd dat ik mijn identiteit vaak gelegd heb in het vrucht dragen; ik wil een navolger van Jezus zijn die vrucht draagt. En natuurlijk leef ik vanuit het bewustzijn dat ik daarvoor verbonden moet zijn met de wijnstok; blijven in Hem zoals Hij in mij. Echter, het blijven in

Hem was toch wel een beetje als een middel om het doel te bereiken, namelijk vrucht dragen. De vraag kwam in me op: Zoek ik mijn identiteit in het vrucht dragen of in het zijn in Hem? Wil ik bekend staan door de vrucht die ik draag of door de verbondenheid met God die ik uitstraal in wie ik ben? Natuurlijk gaat het om beide, maar welke van de twee is belangrijker? Ligt mijn identiteit in wat ik door de kracht van de Geest van God doe of in wie ik ben door de innige verbondenheid met Christus de wijnstok?

Ik realiseerde me opnieuw hoe ik gevormd ben door onze Westerse cultuur waarin mensen die veel bereiken helden zijn, of het nu een sporter, een auteur, een ondernemer, een politicus of een musicus is. En helaas is het in de kerk niet veel anders. De grote gemeentes, of voorgangers van grote kerken zijn de “influencers” in Christelijk Nederland, omdat zij in onze ogen iets bereikt hebben. Een dergelijke cultuur zet ons aan tot daden, grote daden voor het Koninkrijk van God, maar helpt niet echt om te bidden of ziet het bidden te veel als middel om tot grote daden te komen, omdat we beseffen dat we het uit onszelf niet kunnen. Ik besef me steeds meer dat het mij zou helpen als er in onze kerken een andere cultuur heerste. Niet een cultuur van dadendrang, hoe goed ook en hoe missionair gerechtvaardigd, maar een cultuur van gebed. Een cultuur die ons aanmoedigt om stil te zijn voor de Heer, zonder ons schuldig te voelen dat wij te passief bezig zijn. Een cultuur die zich meer richt op wie je bent dan op wat je doet.

Een cultuur is een gegeven, wij maken deel uit van de cultuur waarin we geboren zijn of waarin we ons begeven. Anderzijds wordt een cultuur gebouwd door mensen en vinden cultuurveranderingen plaats doordat mensen zich anders gaan gedragen of anders gaan denken. Mijn oproep om te bidden voor een cultuur van gebed in onze gemeentes komt uit bovenstaande overwegingen voort. Het is een oproep aan mensen om een andere cultuur te bouwen. Ik kan dit niet alleen, dit is iets dat wij met elkaar kunnen doen.

Het bouwen van zo’n cultuur begint met snoeien. Snoeien is niet hetzelfde als het wegsnijden van slechte of niet-productieve dingen in ons leven. Jezus zegt: “Iedere rank die geen vrucht draagt snijdt hij weg, en iedere rank die wel vrucht draagt snoeit hij, opdat hij meer vrucht vruchten draagt”. Er is dus een verschil tussen wegsnijden en snoeien. Snoeien is het stoppen van dingen die op zich goed zijn om ruimte te maken voor God. Ruimte maken in mijn agenda of dingen schrappen van mijn takenlijstje om tijd te maken om stil te worden voor het aangezicht van God. Om te investeren in het leren stil worden en te zijn in de aanwezigheid van God.

Een dergelijke cultuur van gebed heb ik en hebben wij allen nodig om weerstand te bieden aan de dominante cultuur van doen en handelen in onze samenleving. Ik verlang ernaar om mijn identiteit meer en meer te vinden in “met wie ik mijn tijd doorbreng” en minder in “wat ik doe.” Is dit ook jouw verlangen?

Een dagelijks ritueel, het lezen van de krant op de iPad. Maar vaak raakt al vroeg op de dag het nieuws me zodanig, dat ik blij ben dat ik de gewoonte heb om aansluitend de Keltische-gebeden-site te lezen. Elke morgen de herhaling van Psalm 27: 4: “Ik vraag aan de HEER één ding, het enige wat ik verlang: wonen in het huis van de HEER, alle dagen van mijn leven, om de liefde van de HEER te aanschouwen, hem te ontmoeten in zijn tempel.” Het brengt gelijk de dag in perspectief.

Ooit las ik over broeder Laurentius. Een monnik uit de 17^e eeuw. Hij vertelde hoeveel moeite hij had met de stilte in de kapel, voelde zich schuldig over tekortschieten in gebed. Tot hij ontdekte dat hij aan het aanrecht bij de afwas, in de tuin bij het oogsten, in de keuken bij het koken een continu gesprek voerde met zijn Schepper. Zo voel ik me, als ik achter mijn mail kruip, bij de gewone dingen die moeten gebeuren en dat alles eigenlijk nooit zonder besef van Gods Tegenwoordigheid.

Stap ik op mijn fiets dan begint mijn hoofd automatisch stilletjes te zingen, dat is twee keer bidden heb ik ooit gehoord. En zo midden door de stad zie ik van alles, die ene zwerver die dwaalt, die vele ouders met haast, die hangplek voor ouderen bij de Eem…. en altijd zwaai ik naar die ene meneer in een studeerwoonkamer vlak langs het fietspad. Het doet me denken aan een zin uit het boekje ‘Gracias’ van Henri Nouwen: ‘Als God op ons neerziet, wat ziet Hij dan? Hij ziet zijn zoon Jezus in het gezicht van het handjevol mensen dat blijft roepen vanuit dit tranendal.’

Ik vervolg mijn weg naar een Huiskamer in de kerk, ik steek een kaars aan als een stil gebed dat de vergadering of het gesprek in Gods Licht mag staan. En ik hoop maar dat ik in dat komend uur de wijsheid en rust heb luisterend te bidden, je kunt je op die manier ‘aangelijnd’ weten met God, die woorden, beelden, gedachten en wijsheden met je wil delen. 

Vergeet niet te lunchen, is wel een waarschuwing voor mij. Maar nooit vergeet ik dat broodje even aan te kijken, het komt ergens vandaan, ik ben er blij mee, ik dank God voor het eten.

En dankbaar ben ik al helemaal als ik weer op het fietsje door de natuur en de stad naar huis toe mag, wat is de wereld mooi, wat zijn we rijk…. en tegelijkertijd, wat is er veel gebrokenheid! Heer ontferm U, is zo vaak mijn schreeuwgebed.

En vaak later op de avond, terwijl ik zou moeten ontspannen op de bank, gaat het gebed pas echt goed draaien. De gemeente weet het wel; deze pastor is een breiende bidder, bewegend en best vaak zonder woorden breng ik namen, situaties, lessen, fouten, ideeën, preken, familie en vrienden bij de God die alles al weet.  Bidden is voor mij blijven in Gods Aanwezigheid.

‘Het is zo belangrijk dat we bidden: in gebed worden we ons ervan bewust dat God in ons leeft. Deze God die ons in staat stelt om God in anderen te herkennen. Hebben we God eenmaal ontmoet in de stille intimiteit van het gebed, dan zullen we hem tegenkomen op de campo, de markt, het stadsplein’, zegt Nouwen.

Ik word daar regelmatig van binnen heel stil van!

Gerrie Huizenga